Skip to Content

BLOG
B
BLOG

De schaduwzijde van leiderschapsontwikkeling

Momenteel lopen in vrijwel iedere organisatie wel één of meerdere leiderschapsprogramma’s. Deze programma’s zijn niet langer alleen bestemd voor top executives die de koers van de onderneming of organisatie uitzetten, maar ook voor leidinggevenden op andere niveaus en soms zelfs medewerkers. Want zelfs als je geen leiding aan anderen geeft, kun je tenminste je eigen ontwikkeling en toekomst vormgeven, zo is de gedachte.

 

Tegenspraak?

Ga je wat preciezer kijken naar de inhoud van veel van deze programma’s - en waarschijnlijk vormt uw programma daarop een uitzondering - dan zie je dat ze op de één of andere manier mensen disciplineren in hun denken en/of vaardigheden. Daar is op zich niets mis mee, want het aanleren van nieuwe denkkaders en vaardigheden vormt een belangrijke bijdrage voor het vergroten van de persoonlijke of organisatorische effectiviteit. Maar het is ook een effect dat je misschien niet verwacht van een programma dat meer authentieke, bewuste, gepassioneerde of autonome leiders belooft. Is disciplinering hiermee niet juist in tegenspraak?

Niet noodzakelijkerwijs als je kijkt naar de macro-ontwikkeling die zich aftekent: Bedrijven ontdoen zich in rap tempo van managementlagen en reiken de overgebleven leidinggevenden een andere denk- en doe-stijl aan die zelfregie, authenticiteit en autonomie van medewerkers vergroten maar die wel past binnen de koers, kernwaarden en werkwijze van de organisatie. Je kunt zo toe met minder management en toezicht, want medewerkers hebben geleerd zichzelf te controleren. En waarin concepten als coachend en dienend leiderschap ze verder ondersteunen in hun ontwikkeling tot zelfregisseurs.

 

Authentiek en vrij

Verschillende ‘marketeers’ van deze ideologie - denk bijvoorbeeld aan de boeken ‘Reinventing Organizations' van Frederic Laloux of aan ‘Easycratie’ van Martijn Aslander & Erwin Witteveen - schetsen mooie vergezichten van netwerken van bevlogen professionals, waarin mensen samenwerken en bijdragen aan ‘hogere’ doelen. Met hun visies, en die van vele anderen, is niets mis. Ze vormen een wezenlijke bron van inspiratie en motivatie om organisaties te vernieuwen. Ze roepen echter wel de zeer actuele en ethische vraag op of dit soort concepten werkelijk leidt tot betere organisaties en wat we daar dan onder verstaan. Het antwoord hierop is niet eensluidend noch eenvoudig te geven.

Want dit soort ‘bevrijdende’ concepten en leiderschapsprogramma’s kunnen ook ongewild  bijdragen aan verdere disciplinering van medewerkers en inperking van hun autonomie en vrijheid van handelen. Dit gebeurt dan niet langer door het zichtbare toezicht van managers, maar door zelfsturing van medewerkers zelf en steeds fijnmaziger informatiesystemen. Medewerkers die deze vorm van zelfcontrole niet aankunnen en gewoon behoefte hebben aan dagelijkse leiding vallen buiten de boot. Wat overblijft is een groep van goed opgeleide professionals die ‘autonoom' en ‘gepassioneerd' doet wat binnen de kaders door anderen is bepaald. Hoe authentiek en vrij is dat?

 

Constructief

Ik ben er niet voor om deze ontwikkeling te stoppen, verre van dat, maar wel om er kritisch constructief mee om te gaan. Ik zou graag willen dat er in leiderschapsprogramma’s veel meer aandacht komt voor het ontwikkelen van kritische en reflexieve vermogens van de leiders van morgen. Dat hen leert om tegenspraak te organiseren en verduren en ze helpt om voorbij hun persoonlijke belangen en interesses te gaan. Waarin ze ervaren dat het operationaliseren van nieuwe organisatieconcepten altijd dilemma’s en moeilijke keuzes opleveren en ethiek geen hogere waarde is maar zichtbaar wordt in het dagelijkse handelen. Dat vraagt om andere beelden van leiders en van leiderschap en daarmee om een andere invulling van leiderschapsprogramma’s.   

 

 

 

COMMENTS

Which came first, the problem or the sooilutn? Luckily it doesn't matter. http://glwrlqsj.com [url=http://qohasybizh.com]qohasybizh[/url] [link=http://yrpolorh.com]yrpolorh[/link]
Sharp thnkinig! Thanks for the answer.
A really good answer, full of rayotnaliit! http://zpaovtc.com [url=http://xqwbabomgb.com]xqwbabomgb[/url] [link=http://ihhivyikey.com]ihhivyikey[/link]
I can't hear annthiyg over the sound of how awesome this article is.
naszym zdaniem to jest pyszne, smakowite, cudowne, mniamuśne! Fajnie jest to robić we dwójkę, a ci, którzy uważają to za niemodne i stare, niech się wypchają, albo niech wymyślą coś lepszegoTy, kucharz.pl, pryeaotowgłzś nam pyszny deserek, dzięki!

ADD A COMMENT

Uw naam*

Uw E-mail adres*

Extra reacties*

Bent u een mens? U kunt dan de, in de afbeelding getoonde tekst overtypen:



This is a captcha-picture. It is used to prevent mass-access by robots. (see: www.captcha.net)